Categories

Archive

Disclaimer

De meningen ge-uit door medewerkers en studenten van de TU Delft en de commentaren die zijn gegeven reflecteren niet perse de mening(en) van de TU Delft. De TU Delft is dan ook niet verantwoordelijk voor de inhoud van hetgeen op de TU Delft weblogs zichtbaar is. Wel vindt de TU Delft het belangrijk - en ook waarde toevoegend - dat medewerkers en studenten op deze, door de TU Delft gefaciliteerde, omgeving hun mening kunnen geven.

Geef ons de echte ingenieurs terug

 

Schaberg

Deze column van Johan Schaberg stond in het Economiekatern van NRC Handelsblad van zaterdag 2 oktober 2010, en is hier met toestemming van de auteur geplaatst.

Volgens een onderzoekje van adviesbureau Boer & Croon beginnen veel bedrijven bezwaar te maken tegen de hoge kosten van juridisch advies. Een topadvocaat van een groot kantoor vraagt 514 euro per uur, en dat mag van veel bedrijven best wat minder.

De vergelijking met een andere groep van topprofessionals is veelzeggend. Wie advies van een ingenieursbureau nodig heeft, betaalt voor een partner ongeveer 150 euro. En dan gaat het om vragen die er in de tastbare werkelijkheid toe doen – hoe zwaar moet een dijk zijn om het land droog te houden bijvoorbeeld, of hoe bouw je een elektriciteitscentrale die efficiënt is en veilig?

Er was een tijd dat de belangrijke dingen in dit land door ingenieurs werden bedacht en uitgevoerd. Zij legden kanalen aan en ontwierpen bruggen, spoorlijnen en Deltawerken. In de regering waren zij verantwoordelijk voor de Afsluitdijk (Lely), landbouw (Mansholt, Lardinois, Braks), aanschaf van F-16’s voor de luchtmacht (Vredeling), onderwijs (opnieuw Braks, Ritzen) en zelfs financiën (Vondeling). En zij bestuurden grote bedrijven als Philips, Hoogovens en Shell.

Maar ze zijn verdwenen. In het laatste kabinet-Balkenende zat er één, Eurlings, maar dat is geen echte want die is afgestudeerd in technische bedrijfskunde. Verder waren het politicologen, ex-onderwijsmensen, juristen, historici, economen, twee biologen en, de grootste groep, sociale wetenschappers. Bij elkaar niet echt een groep mensen van wie rekenen het sterkste punt is, en aan wie je de verantwoordelijkheid voor complexe technische projecten zou geven.

Toch zaten zij er, en die projecten dienden zich wel aan. Zou het daardoor komen dat de tunnel in de A2 bij Utrecht weliswaar gereed is, maar niet in gebruik kan worden genomen, de ov-chipkaart met zo veel moeite tot stand kwam en het rekeningrijden al jarenlang een strompelproject is? Zaten er op het hoogste niveau niet de mensen die op grond van vakkennis en technisch inzicht de complexiteit konden overzien enbeheersen?

Het doet zich niet alleen in de publieke sector voor. Ook in het bedrijfsleven zijn de topbanen in handen gekomen van mensen die leiding geven aan anderen die werken – niet van mensen die weten hoe je dingen moet maken. Daarvoor hoeven zij niet te weten wat die anderen precies doen, want zij hebben geleerd voor general management. Inhoud doet er niet toe, alles is proces, en als je een proces effectief ‘aanstuurt’, zoals dat heet, komt het met de inhoud vanzelf goed.

Tunnels en bruggen en complexe ICT-systemen – allemaal moeten ze tot stand komen, niet door goed rekenen, maar door effectieve aansturing. Als dat dan goed gaat, krijgen de aanstuurders een bonus. Als het fout gaat, wordt er natuurlijk een ontslagen, zoals Tony Hayward, de ex- baas van BP na de rampzalige olielekkage in de Golf van Mexico. Uiteindelijk lukte het de ingenieurs het lek te dichten, en die dag schoot de beurswaarde van BP met een paar miljard omhoog. Daar wordt Haywards opvolger straks waarschijnlijk goed voor beloond. Wat de ingenieurs krijgen, is niet bekend.

In mijn directe omgeving waren laatst een Delftse student en een student sociale wetenschappen aan het vergelijken hoeveel ze moesten leren voor drie studiepunten. Voor de laatstgenoemde was dat een werkje over de historische ontwikkeling van de sociologie. De Delftenaar moest zich driehonderd bladzijden techniek eigen maken plus een hoop computerwerk – voor één studiepunt. Ingenieurs hebben een vak, de meeste anderen zijn handig met vaardigheden.

Ooit was er de filosofenschool van de sofisten. Die waren niet uit op de wezenlijke vragen van het ware, het goede en het schone, maar op effectiviteit. ‘Het is goed als het werkt’, was ongeveer hun stelregel, of beter nog: ‘als iedereen gelooft dat het werkt’. Inhoudelijke wijsgeren als Socrates en Plato hadden een enorme hekel aan deze principeloze praatjesmakers, maar de uitkomst was wel dat zij de macht in Athene overnamen en Socrates ter dood werd gebracht.

De nieuwe sofisten zijn de procesaanstuurders, de fusie- en overnamespecialisten en de juristen die daar voor 514 euro per uur contracten bij maken. Allemaal hebben ze rechten gestudeerd of hebben ze een MBA-diploma, maar een schroef recht indraaien kunnen ze niet. Ze hebben ons verteld dat wij geluk, welvaart en aandeelhouderswaarde aan hen te danken hebben. Wij, het goedgelovige publiek, geloven het nog ook, en betalen de schimmenspelers de hoofdprijs.

Minister Eurlings – misschien toch een echte ingenieur – wees vorige week resoluut het voorstel van de hand om de beloning van de directie van spoorwegbeheerder ProRail te verdubbelen. Dat is een staatsbedrijf zonder concurrentie dat ‘s winters veel wissels laat bevriezen. Eurlings was even gaan rekenen en vergelijken, en vond het voorstel buiten proporties. Balkenendenorm en geen cent meer, bromde hij.

Dat was krachtig gesproken, maar oei, dacht ik, wat gebeurt er als de hele ProRail-directie verontwaardigd opstapt? Ze deden het niet, maar waar vind je in de wereld van procesaanstuurders directeuren die bereid zijn voor een schamele 188.000 euro aan de slag te gaan? Tot die uurtarievenvergelijking van advocaten en ingenieurs langskwam.

Voor minder dan eenderde van de prijs van een moderne sofist heb je iemand die weet dat inhoud voor aansturing komt. Die beseft dat stekkers alleen werken als de stopcontacten ook kloppen, en die ervaring heeft met krachten en weerstanden en daarmee kan rekenen. Dan heb je voor 188.000 euro een ingenieur die sterk is op inhoud, waar je anders een half miljoen kwijt zou zijn voor een jurist, bestuurskundige of MBA’er.

Heren (en ook dames!) commissarissen, word wakker, let op uw inkoopgedrag bij de aanschaf van uw volgende topbestuurder. Geef ons de ingenieurs terug. Ze kosten minder en werken zeker net zo goed.

Johan Schaberg

 

Be Sociable, Share!

20 comments

Ik denk dat er een grote kern van waarheid zit in dit verhaal.
Maar de auteur gaat iets te kort door de bocht.
Men heeft ten minste 2 zaken nodig om een rol uit te voeren: de nodige feitenkennis/vaardigheden en de nodige intelligentie.
Of iemand nu sociaal wetenschapper is, burgerlijk ingenieur of taalkundige maakt in principe niets uit.
Hoewel de kans klein is dat een taalkundige door zelfstudie over de nodige kennis en kunde beschikt om, bijvoorbeeld (in plaats van die belachelijk stereotype brug altijd aan te halen) een goed chipdesign uit te voeren of een efficiënt regelsysteem te ontwerpen.
Anderzijds is het voor dezelfde reden onwaarschijnlijk dat een elektrotechnisch ingenieur een deftig juridisch contract zal opstellen.

Nu is het zo dat er in een bedrijf verschillende rollen zijn. Wat men moet verkrijgen is de juiste mannen en vrouwen op de juiste plaats.
Vriendjespolitiek en een te grote concentratie van “slideware ingenieurs” is inderdaad verwerpelijk en suboptimaal.

De onrechtvaardige distributie van waarde in het bedrijf is een ander probleem en daarover spreek ik mij hier niet uit.

Een belangrijke conclusie: Als men een richting gevolgd heeft betekent dit niet dat men geschikt is voor alle rollen. En als men een richting niet heeft gevolgd betekent dit niet dat men niet over de nodige kennis/vaardigheden en intelligentie beschikt om een bepaalde rol uit te voeren.

Wat het beste werkt is in het hele bedrijf bonussen afschaffen.
Zodat niet meer voor eigen gewin werkt, maar bedrijven weer eens intern gaan samenwerken. Bijna alle grote bedrijven zijn intern een ramp, met zetbaasjes die niet kunnen samen werken met andere afdeling. En dat kost bergen geld, klant schiet er niets mee op, bedrijf schiet er niets mee op,enkel het zet baasje krijgt goed betaald. Maar die blijft ook zelden op z’n plek.

dus bonussen weg en eerlijke salarissen want dat werkt.

Managen draait meer om macht en ambitie, terwijl het eigenlijk een dienstbare functie zou moeten zijn.

Managers zouden de ideale omstandigheden moeten creëren waarin vakinhoudelijke mensen optimaal kunnen presteren.

Probleem is dat de bevoegdheden die ze daarbij hebben leiden tot (on)bewust misbruik. Het vlees is zwak…

Een column naar mijn hart, maar ik ben dan ook één van die Calimero ingenieurtjes :oops:.

Wij ingenieurtjes willen samen iets moois maken, met de nadruk op samen. De managers van deze tijd zijn enkel en alleen gefixeerd op de eigen bonus, dat is hun kick.

We hebben het overigens allemaal aan ons zelf te danken. Als we morgen met z’n allen zeggen dat we ook minimaal 300,- Euro per uur moeten hebben, stoppen dan alle projecten en technologische ontwikkelingen. Grappig dat in de niet technologische hoek men wel ongegeneerde bedragen durft te vragen en nog krijgt ook.

Maar ja, wij zijn maar ingenieurtjes en daar zijn we blij om :D.

Wat betreft de beroepsachtergrond van de regerings top is er een land in de wereld die een absolute uitzondering op de regel is: China. In het verleden en nu bestaat de absolute top van de regering bijna kompleet uit academisch opgeleide ingenieurs. Vroegere leiders zoals bijv. Jiang Zemin en Zhu Rongji waren electrotechnische Ir’s. De huidige president, Hu Jintao, is een werktuigbouwkundig Ir. terwijl de premier, Wen Jiabao, een gepromoveerde civiel Ir. is.

Interessanterwijze heeft China onder de leiding van Ir’s een, in de wereldgeschiedenis nog nooit vertoonde, snelle economische groei doorlopen, die een land met zoveel inwoners in minder als 30 jaren van een verarmd, agrarisch georienteerd land tot een wereldmacht gevormd heeft.

De constatering van dhr Schaberg kan ik vanuit mijn werkervaringen en huidige positie als afdelingshoofd van industriele projecten binnen een engineeringsbureau alleen maar bevestigen. Als toevoeging aan de vele reacties wil ik opmerkingen dat de verplichte aanbestedingen en de wijze waarop deze in de markt worden gezet veelal commercieel / juridisch gericht zijn, ondanks dat het bestek ook een techsnich deel bevat. De techniek en het zorgen voor juiste lange termijn oplossingen voor de eindklant staat hier op de 2e plaats. Hier maken inschrijvers op deze aanbestedingen zodanig gebruik van dat de projecten tegen de goedkoopste prijzen gedumpt/aangeboden worden. Na het verkrijgen van opdrachten worden vervolgens gaten en hiaten gezocht in de uitschrijvingen (veelal door de in de reacties vermelde dure juristen, rechtspraken enz) en worden de eerste meerwerken al binnen gehaald. Meerwerken die voorkomen hadden kunnen worden. De uiteindelijke klant (bijv waterschappen of waterproductieberijven) is hiermee helemaal niet geholpen en betaald uiteindelijk de daadwerkelijke uitvoeringsopdrachtwaarde integraal vele malen. Wie leeft hier goed bij : juristen.
De laatste tijd rijst dan ook steeds vaker de vraag bij verschillende bedrijven en instanties of de wijze waarop momnteel projecten gereailseerd worden de juiste is. Ook inkopers kijken vooral naar goedkope projecten scoren en daarmee hun jaarbonussen binnen halen, maar integraal (wat levert een lange termijn relatie op, standaardisatie van leveranciers en equipment) wordt hiermee (te) weinig rekening gehouden. Bedrijven als Philips zie je dat hier nu weer abnders mee om aan het gaan zijn.

Als engineersbureau krijgen we steeds vaker de vraag van klnaten: hoe kunnen we vanaf idee tot realisatie projecten gaan doen MET beperking van de uiteindelijke meerwerken (<10%). Met deze vraag en de aangereikte oplossing hebben wij reeds succesvolle projecten afgerond.

Groeten
Roy Rijks
VIRO enginerring

Jack Welch (voormalig CEO van General Electric en volgens velen de beste CEO ter wereld) is ingenieur!
Leestip: Waar het om gaat – Jack Welch

Wat een onzin. In concurrerende bedrijven wordt de beste bestuurder aangenomen want anders is het snel afgelopen. Als dat in de regel geen techneut is, dan zijn techneuten blijkbaar minder goede bestuurders. Dat is geen schande want techneuten leveren een nuttige bijdrage aan de samenleving net als verpleegsters, onderwijzers en boekhouders. Dat de salarissen van bestuurders zo verschrikkelijk uit de pas zijn gaan lopen is wel een schande. Dat is vooral een gevolg van zelfverijking bij gebrek aan concurrentie. Dat is slecht voor onze samenleving.

Helemaal mee eens! Nu nog zorgen dat deze boodschap ook doorkomt bij de commissarisen. Want het is nu vooral preken voor de eigen kerk hier op de site van de TU.

Een prima artikel. Ik zou het graag willen illustreren met het voorbeeld Maasvlakte 2. Een groot project dat vooral wordt geleid door ingenieurs. Het project managed al jaren vanuit een businesscase benadering de scope, de planning en het budget zodanig dat het vooralsnog een voorbeeld project is als het gaat om succesvolle uitvoering van een mega project. Er worden zeker dure juristen ingehuurd, maar wel onder de aansturing van mensen met kennis van zaken, ingenieurs.

@Martin: Omdat waar geluk voortkomt uit tevredenheid over wat je doet, wie je bent en hoe je je voelt. Hoe kun je ooit echt tevreden zijn met wat je doet als het alleen maar neer komt op meer geld vergaren. Hoe kun je tevreden zijn met wie je bent als je jezelf definiëert via materiële zaken, zoals een tweede huis en drie dure auto’s. Kun je dan (verblind door materialisme) nog wel bij je eigen gevoel om je geluk daadwerkelijk te ervaren?

Je zou het als een grote uitdaging kunnen beschouwen om rijk te worden door graaien zonder ongelukkig te worden of jezelf kwijt te raken.

Overigens ben ik het van harte met de auteur eens. Bestuurders zouden in ieder geval voor een belangrijk deel moeten weten waarover ze het hebben.

De meeste ingenieurs willen een doel bereiken, geen proces begeleiden waar het doel het begeleiden van het proces is. En omdat ze voor de inhoud gaan,zijn ze met spiegeltjes en kralen te lijmen. En zeg nu zelf, als je met twee dagen studeren per week een Meester in de rechten kan worden, waarom zou je dan hard werken voor een ingenieursbul met meer studieschuld en uiteindelijk een minder salaris. Kan je beter in Leiden wat swaffelen, afstuderen en dan een vaag maar goed betaald baantje krijgen. De Amerikanen zeiden al “why be an engineer when you can manage them”.

klopt helemaal de manager die helemaal niks kan maakt alles uit en daardoor gaat er bijv. in het bedrijf waar ik werk een heleboel mis. Laten ze ingenieurs flink betalen ipv de stomme managers met hun bonus. Dan komen er vanzelf veel meer.

Ja, dat er in de top van het bedrijfsleven en overheid mensen zitten met te weinig kennis van zaken dat kan ik beamen en dat er in de loop van de jaren beloningen scheefgegroeid zijn ook maar vergeet niet dat er ook ingenieuren zijn die niet geschikt zijn om aan te sturen. Zo slecht is die Balkenendenorm niet, dat houdt de echte grijpgrage graaiers buiten de deur.

Interessant vraagstuk, maar het houdt wel de vraag open waarom de ingenieurs dan niet aan de top staan. Als de ir’s en ing’s zo goed zijn, waarom zijn de bovenlagen dan gevuld met “procesaanstuurders, de fusie- en overnamespecialisten en de juristen”? Het simpele argument dat deze mensen het plebs een rad voor de ogen hebben gedraaid is te makkelijk.

Een hele terechte column van Johan Schaberg!

Leave a Reply

© 2011 TU Delft